Тыа хааайыстыбатын уонна ас-л бэлиитикэтин министиэристибэтэ “Дьоус агробизнеи сайыннарыы” федеральнай бырайыагы олоххо киллэриигэ 5 суол крнэн грант уонна толуйуу бн ылар иин смэрдээини биллэрэн, бу дьыл алтынньы 20 кнттэн саалаан рспблкэ бааынай хааайыстыбаларыттан, тыа хааайыстыбатын кэпэрэтииптэриттэн уонна урбаанньыттартан сайаапкалары хомуйар.
Ити ииттэн 2 крэ чопчу 2026 сылга крсллбт ороскуот соротун толуйууга сыыаннаах. Олорго бэрээдэк быыытынан 10 кннээх болдьох бэриллэринэн, манайгы тмктэр билиннилэр. Министиэристибэ дьиэ кыылын-слн иитии салааларын, племенной лэни, кэпэрээссийэни уонна дьоус киэптээх хааайыннааыны сайыннарыыга департаменыгар иитиннэрбиттэринэн, “Бааынай (фермер) хааайыстыбалар ороскуоттарын соротун толуйууга” 34 сайаапка киирбититтэн хамыыыйа крн смэрдээн баран, 17 хааайыстыбаны аарбыт. Атыттар араас тртнэн, холобур, докумуоннара итээс, сыыалаах, сирдэрин докумуоннаппатах эбэтэр нолуокка иэстээх буоланнар, туоратыллыбыттар. Смэрдээини ааспыт хааайыстыбалар сайаапкалаабыт суумалара холбоон 9 мл. 421 ты. солкуобайга тэнэспит. Оттон федеральнай бддьттэн бу крэ 32,25 мл. солкуобай крллэн турар. Онон ордубут 23 млйн кэриэ пкэ министиэристибэ сэтинньи 1 – 11 кннэригэр смэрдээин 2-с тмэин ыытарын туунан биллэрдэ.
Иккиинэн, итиччэ кээмэйдээх (32,25 мл. солкуобай) блээин “Килиэби астаан тааарыы ороскуотун соротун толуйууга” эбэтэр судургутук эттэххэ, тыа сирин бэкээринэлэрин йэ тууланар. Маны срннээин министиэристибэ астыыр-ллр салааа уонна аынан-лнэн быстыбакка хааччыллыыга отделыгар сктэриллибитэ. Маныаха 6 юридическай сирэйтэн уонна урбаанньыттан сайаапка киирбит, бтэиктээх тмк сс тахса илик. Отдел сс 3 грант куонкурууттан биирин тэрийэн ыытар. Ол – “Тыа хааайыстыбатын потребительскай (хааччыйар) кэпэрэтииптэрин сайыннарыы” диэн ааттаах. Бу сыалга 50,10 мл. солкуобай кээмэйдээх йбл крллбтгэр билиитэ 1 сайаапка киирбит. Докумуоннарын бэлэмнии сылдьар хандьыдааттар бааллар. Итиччэ п муутаан 3 кэпэрэтиипкэ сп буолар. Ситэри сэбилэммит астыыр-ллр линияны атыылаан туруорарга кырата 25-30 мл. солкуобай эрэйиллэр. Сайаапкалааччы 2 сыл иинэн олоххо киллэриэхтээх бизнес-былаанын 10 мл. солкуобайга диэри суоттанар буоллаына, 10 бырыыана бэйэтин бэ буолуохтаах. Ити курдук 30 мл. солкуобайга диэри 20, оттон 50 мл. солкуобайга диэри 30 бырыыанын бэйэтэ угуохтааа ирдэниллэр.
Грант атын 2 крн Министиэристибэ дьиэ кыылын-слн иитии салааларын, племенной лэни, кэпэрээссийэни уонна дьоус киэптээх хааайыннааыны сайыннарыыга департамена срннр. Граннарга докумуоннары тутуу сэтинньи 19 кнгэр диэри саланан барарынан, бу кннээи быстах дааннайдарга сигэннэххэ маннык: “Бааынай хааайыстыбалары сайыннарыыга” 10 сайаапка киирбит. Бу крэ саамай элбэх п крллбт: 96,66 млйн ллэриэхтээхтэр, 15-16 кии ылыан сп. Иккис “Агромотиватор” граа билиитэ 1 дааны киирэ илик эрээри, докумуоннарын бэлэмнии сылдьааччылар бааллар. Бу крэ 16,12 мл. солкуобай крллбтэ анал байыаннай дьайыы 5-6 кыттыылааар тиийиэн сп.
Дойду рднэн бааынай хамсааынын йр “Саалааччы фермер” уонна “Бааынай хааайыстыбаа тирэирэн дьиэ кэргэн фермаларын сайыннарыы” федеральнай бырагыраамалар 2012 сылтан лэлээбиттэрэ. Эдэр фермердэргэ аналлаах бырагыраама кэнники “Агростартап”-ка кубулутуллубута. Аны быйылгыттан “Агростартап” уонна “Дьиэ кэргэн фермата” бырагыраамалары холбоон, “Дьоус агробизнеи сайыннарыы” диэн саа федеральнай бырайыагы лэлэтэн эрэллэр. Бырайыак 4 хайысханы ураты чорботор: бааынай хааайыстыбалары сайыннарыы; тыа хааайыстыбатын потребительскай кэпэрэтииптэрин сайыннарыы; дьоус тыа хааайыстыбатын табаарын оорооччулары йн; бааынай бородууксуйатын батарыы инфраструктуратын сайыннарыы.